Ở Việt Nam, có nhiều gia đình ngoài bàn thờ gia tiên còn thờ Phật tại gia họ coi đây như một nét văn hóa vừa bình dị vừa độc đáo nên lưu truyền từ đời này sang đời khác. Ngoài ra, nhiều Phật tử lớn tuổi cũng có mà trẻ tuổi cũng đông, sau khi quy y mới thỉnh thêm bàn thờ Phật về nhà. Tượng Phật rất linh thiêng, vì vậy chúng ta nên chú ý đến những điều kiêng kỵ trong cách thờ cúng Phật tại nhà để tránh mang lại những điều không may đến cho gia đình.

Ý nghĩa của việc thờ phật

Mục đích của việc thờ kính tượng Phật là để tỏ lòng tôn kính với Đức Phật  người đã tìm ra con đường giải thoát, giác ngộ và dẫn dắt chúng sinh thoát khỏi vòng luân hồi bằng trí tuệ và sự từ bi vô biên của mình. Chính nhờ đó mà mỗi ai đến chùa dù là người theo đạo Phật hay không đều sẽ cảm nhận được sự an ủi, thanh tịnh trong lòng. Thế nhưng có lẽ không phải ai cũng hiểu rõ ý nghĩa của việc thờ Phật nên vẫn thường tìm đến chùa như một chốn để cầu xin điều gì đó cho mình. Theo thời gian thì việc thờ Phật dần mang tính chất sai lệch, khiến con người ta càng chìm sâu vào sự vô minh. Mỗi gia đình chắc hẳn đều có bàn thờ gia tiên thể hiện lòng tri ân và tưởng nhớ tới ông bà tổ tiên, cha mẹ mình. Có thể thấy việc thờ Phật thực chất cũng mang ý nghĩa tương tự thế nhưng nó còn lớn lao hơn bởi vì Đức Phật truyền dạy cho chúng ta những điều để giúp ta tìm về đúng bản tâm chân thật của mình, thứ mà có lẽ không một ai có thể đủ trí tuệ để hướng dẫn và cho ta con đường để tìm ra nó. Vì vậy có thể thấy  việc thờ Phật là để ta tỏ lòng tri ân đối với ân đức của Ngài. Và từ đó, ta học theo những lời dạy để phát triển năng lực tinh thần, có trí tuệ sáng suốt để đi tới bến bờ giác ngộ và giải thoát. Việc thờ Phật cũng là để thể hiện sự ngưỡng mộ của mình đối với Đức Phật. Có lẽ không ai trong chúng ta có được lòng từ bi rộng lớn như Ngài. Bởi có ai trong chúng ta không có sự đố kỵ, ghen ghét, hẹp hòi, ích kỷ, tham lam và đầy sân hận? Dù ít dù nhiều cũng có phải không bạn? Tuy nhiên, đối với đức Phật, người đã tìm ra chân lý của sự vô ngã thì trong mắt Ngài chỉ còn sự từ bi và tình thương vô lượng đối với chúng sinh. Phật không dùng thần thông, phép thuật nào để cứu nhân độ thế hay mê hoặc con người đi theo Ngài. Ngài chỉ dùng sự từ bi để cảm hóa chúng sinh, cảm hóa mọi đau khổ và vô minh của con người. Đó là điều mà chúng ta cần phải ngưỡng mộ. Và từ sự ngưỡng mộ đó mà chúng ta càng phải cố gắng trau dồi bản thân với những điều tốt đẹp chính Đức Phật truyền dạy để trở thành một người luôn an lạc và tràn ngập yêu thương.

Những cấm kỵ trong việc thờ phật

Chọn ngày tháng tốt làm lễ khai quang

Khi muốn thờ Phật thì điều đầu tiên là phải lựa ngày tháng tốt, hướng tốt. Nhưng trước đó là phải nhờ người làm lễ khai quang. Làm lễ này để tỏ ý thận trọng, còn chọn ngày tháng tốt là để tỏ ý cầu mong ngày tốt lành. Đây được xem là tín ngưỡng dân gian. Và quan trọng hơn là tượng Phật, Bồ Tát không được nói là mua về thờ, mà phải gọi là thỉnh vì Phật, thần linh không phải món đồ để mua về nhà.

Vị trí đặt tượng Phật

Nơi đặt tượng Phật cần chọn một chỗ nào mình cho là tôn nghiêm nhất, rồi với tình cảm thành kính nhất và chọn một thời điểm thích đáng nhất để đặt tượng thờ Phật là được. Với tấm lòng cung kính, thì tất cả mọi bài kinh, chú đều có thể tụng niệm ở bất cứ nơi nào thanh tịnh. Nhưng nên nhớ là không được đặt trong tủ kính hay phòng ngủ vì đó là những chỗ cấm kỵ. Trước khi tụng niệm nên rửa tay, súc miệng rồi đứng trước bàn thờ thắp hương lễ Phật mà tụng niệm nhưng không nên nói.

Không nên mua tượng Phật một cách ngẫu hứng, tùy tiện

Đây là một trong những kiêng kỵ đầu tiên cần biết khi quyết định mua tượng Phật. Không phải tượng Phật nào cũng có thể đặt được trong nhà và đặt ở nhiều vị trí. Mỗi gia đình chỉ nên thờ nhiều nhất là ba vị và cần sắp đặt ở một bàn. Càng nhiều tượng Phật thì người sống trong nhà càng cảm thấy phân tâm và bất an. Trong khi thờ Tam thế Phật thì phải sắp đặt chung một bàn. Nếu như là tượng lồng kính hãy đặt ngay thẳng không được đặt cái cao, cái thấp. Đối với tượng gỗ, tượng đồng  thì gia chủ nên để ngang hàng đồng bậc, không nên để tầng trên cấp dưới.

Đồ cúng cũng cần lưu ý 

Tất cả các vật cúng bày trên bàn thờ Phật như hoa quả hay nước trà thì phải thay đổi hằng ngày. Những thứ gì còn có thể dùng được, ăn được thì nên đem dùng vào việc khác hoặc đem cho người nhà ăn chứ không nên vứt đi. Còn đồ đã bị ôi thiu, hay hư nát thì cần đổ bỏ đi như đổ rác. Xét về mỹ quan đối xứng mà nói thì nên dùng một cặp đôi. Nhưng nếu vì tiền nong vật phẩm có hạn hoặc do vị trí chỗ bày biện không tiện mà bày cúng đơn chiếc thì cũng không có gì là không được. Còn về đồ cúng là những món gì hay về nguyên tắc là tùy theo chỗ tiền nong chi tiêu mà mình có thể lo liệu được, không bày biện rườm rà mà cũng không cần phải phô trương. Thời gian tu hành tại nhà thích hợp nhất là vào lúc sáng sớm và buổi tối, lúc đó nhờ thân tâm thanh tịnh, thoải mái. Như vậy mới có thể chuyên chú thành tâm mà tu tập. Nếu vì tính chất công việc làm ăn thì đương nhiên có thể chọn những thời gian khác nhau. Tốt nhất là không lập bàn thờ trong phòng ngủ và không nên ngồi tọa thiền, lễ Phật, tụng kinh ở trên giường. Nhưng nếu nhà ở chỉ có một phòng thì tốt nhất là lúc bình thường lấy vải khăn che phủ tượng Phật. Phải nhớ khi nào bắt đầu lễ Phật thì phải xếp dọn giường chiếu chỉnh tề, sạch sẽ rồi mới mở khăn tượng Phật ra. Nếu giường làm lễ cúng được thì coi đó cũng là một nơi để tu hành.

Cách lập bát hương thờ Phật

Để lòng thành được trọn vẹn hơn gia chủ nên chọn ngày rồi đến chùa nhờ sư chùa tụng kinh bốc bát hương thờ Phật, tượng Phật cũng có thể mang lên chùa để khai quang . Khi lên chùa xin tượng Phật về thờ, bát hương đã được nhà chùa thắp chân nhang và gia chủ khi mang về nhàthì  thắp 3 cây nhang lên bát hương bàn thờ Phật, thắp thêm 3 cây nhang mới khắp các bàn thờ trong gia đình. Như thế đã hoàn tất việc thỉnh bàn thờ Phật. Hình và tượng Phật khi chúng ta thỉnh về cần phải lau chùi thật sạch thật tinh khiết, khăn và  chậu phải đảm bảo còn mới, có thể sử dụng rượu, nước hoa thơm.

Nếu tượng Phật quá cũ không được vứt hoặc ném vào một góc

Nếu tượng Phật trong nhà quá cũ hay đã để lâu năm thì chủ nhà không được vứt hoặc ném vào một góc nào đó. Thay vào đó  chủ nhà cần mua tượng Phật mới để thay và mang tượng Phật cũ lên chùa, miếu hoặc có thể đốt cùng tiền vàng. Khi đặt tượng Phật lên bàn thờ, dưới tượng phải để một đĩa có giấy đỏ nhằm tỏ lòng thành kính và trang trọng đối với Phật.

Không nên dùng chổi quét và vứt tùy tiện khi tượng Phật bị vỡ

Nếu tượng Phật không may bị vỡ thì không nên dùng chổi quét và vứt tùy tiện mà phải dùng giấy vàng gói lại.  Vào ngày mùng một đem đốt dưới nắng nhằm tiễn tượng Phật quy vị. Nếu lỡ may ngón tay tượng Phật bị gãy đi thì chúng ta phải dùng giấy đỏ cuộn lên rồi cố gắng lắp vào. Nếu thân Phật có vỡ, nên dán lại bằng giấy đỏ.

Không bài trí tượng Phật lẫn lộn 

Phải nhớ bàn thờ Phật nhất định không được bày theo hứng mà phải đặt chính giữa nhà còn bàn thờ ông bà thì nên thờ một bên. Nếu như  là nhà cao tầng thì phải đặt tượng Phật ở tầng trên cùng. Ở bàn thờ Phật thì không được để bất kỳ vật nào khác ngoài bình bông, chân đèn và đĩa quả. Những vật này cần được săn sóc lau quét sạch sẽ. Ngoài ra những bức tranh có in hình Phật thì tuyệt đối không được cuộn lên vì làm như vậy có thể gây đau đầu cho những người sống trong gia đình. Khi mắt hay ngón tay của tượng Phật trong tranh bị hỏng thì phải sửa chữa hoặc vẽ lại, nếu không vẽ lại như cũ thì người sống trong nhà dễ bị mắc bệnh đối ứng chỗ hỏng của tượng Phật.

Thờ phật xuất phát tự tâm

Đạo Phật là đạo từ bi cứu khổ. Lòng từ chư Phật thương xót chúng sinh hơn mẹ thương con. Cũng bởi vì chúng sinh khổ mà Phật thị hiện trên đời để giúp con người ngộ nhập Phật tri kiến vĩnh viễn giải thoát khỏi biển khổ sinh tử luân hồi. Tâm con người vốn tham sân si mà tạo nghiệp không ngừng. Tất cả cũng vì nhu cầu không ngừng của ăn, mặc. Cái đích của việc thờ Phật chính là qua đó, vị Phật trong lòng mình được đánh thức. Chúng ta có thể thấy việc thờ Phật là một trong những con đường phát triển tình yêu nhanh và mạnh nhất. Bởi lẽ khi tình yêu tạo hóa xuất hiện trong tâm thì con người ắt sẽ có một trình độ sống mới. Về việc thờ Phật tại gia với người có năng lực nghe bằng tâm thì không có nguyên tắc vì  tâm mách thế nào thì tự biết thờ thế đó. Nhưng phần lớn chúng ta tâm động, lệ thuộc vào quan niệm hay vào các lý thuyết nhiều khi trái chiều nên lúng túng nhưng phải nhớ những thắc mắc về việc thờ Phật tại gia theo nguyên tắc nào cũng là có lý.

Không gian thờ cúng gia tiên trong nhà ở luôn cần đặt yếu tố gần gũi và giáo dục truyền thống lên hàng đầu để kết nối các thế hệ và giữ vững gia phong nề nếp gia đình. Còn với những người theo đạo Phật thì tín ngưỡng thờ cúng luôn được coi trọng. Hơn nữa cách bài trí bàn thờ tượng Phật cũng có những quy tắc phong thủy nhất định. Mong rằng bài viết này có thể phần nào giúp mọi người  biết cách sắp xếp bàn thờ Phật tại gia để có thể đem lại may mắn cho gia đình mình.

Chia sẻ